Treed binnen in de wereld van Complex Public Service!

Creativiteit als publieke dienst, de kunstenaar als dienstverlener

Waaraan denk je bij de woorden ‘publieke dienst’? Wat kun je bedenken buiten de zorg, onderwijs en handhaving? Dekken de huidige ‘publieke diensten’ de lading van menselijke behoeften? Wat zou een publieke dienst moeten betekenen? En hoe kan een kunstenaar dit faciliteren?

Het is een greep uit de vragen waarop Katie Ceekay met haar langdurige kunstproject en onderzoek Complex Public Service probeert te reflecteren. De van oorsprong Ierse kunstenaar, inmiddels woonachtig in Groningen, ging met tien participanten een onderzoekstraject aan. Negen maanden lang probeerde zij samen met hen antwoord te vinden op de hoofdvraag, ‘Hoe kan kunst als publieke dienst opereren?’. Filmmaker Joost Wierenga legde het hele proces vast in een filosofische film die vanaf vandaag (18 december) te zien is.

‘Een voorbeeld van een publieke dienstverlener is een vuilnisman. Dat is voor de hand liggend essentieel, vuilnis moet nou eenmaal opgehaald worden. Maar ik denk dat het investeren in individuen in onze gemeenschap ook heel essentieel werk is. En ik denk dat dat op veel manieren kan.’

.

Food for thought
Als je Katie Ceekay kent, weet je dat ze vaak voeding in haar projecten verwerkt. Zo zette ze onder andere de Politieke Keuken op en is ze een ervaren bakker. ‘Eigenlijk begin ik altijd met brood, omdat brood voor mij een universele taal is. Iedereen weet wat het is. Wanneer ik met sommige mensen niet door middel van taal kan communiceren, dan kunnen we communiceren door dit deeg te kneden.’

Hierna kregen de tien participanten die bij Ceekay in het onderzoeksbootje stapten alle vrijheid in hoe ze het traject in wilden vullen, maar hadden één ding hadden ze gemeen: ze wilden in de beschikbare tijd inzetten voor iets dat zij zelf echt wilden. Of dat nou leren koken was, borduren, en als ze nog totaal geen idee hadden, werd er samen gekeken hoe er met ambitie en bedachtzaamheid een invulling gevonden kon worden. ‘Het is mijn rol om zoveel mogelijk terug te treden, en samen met de persoon in kwestie te faciliteren wat hij of zij wil. Het is geen liefdadigheid of vrijwilligerswerk, geen therapie, de uitwerking is praktisch en doordracht: ik ben een kunstenaar die de financiering, tijd en ruimte heeft. Wat zou je willen doen?’

Dit mondde uit in tien unieke trajecten. Met sommige deelnemers werd ze vrienden, voor sommige was het zijn van een luisterend oor genoeg. Iemand bleek een enorm talent voor bakken te hebben en bouwde al gauw de bijzonderste creaties, iemand anders bleek in het begin behoefte te hebben aan het gewoon rustig lezen van een boek. Iedereen bracht ervaringen en opvattingen op tafel. ‘Ik doe ook groepsprojecten, maar de meeste tijd spendeer ik één op één. Het is zo magisch om een connectie te maken met één persoon, om vervolgens te zien wat voor effect dat heeft op de rest van hun community, op hun vrienden, familie, of wie dan ook. Het is heel krachtig om een gemeenschap via zo’n kleine manier op te bouwen.’

Dit gepingpong tussen klein en praktisch naar groot en filosofisch is de draad van het hele project, dat continu in- en uitzoomt van intieme, één op één situaties naar grotere maatschappelijke vraagstukken. Complex Public Service gaat om het vinden en daadwerkelijk uitvoeren van praktische, vernieuwende handelingen als publieke dienst, maar ook, zeker, juist, om de gesprekken en vragen die hieruit voortvloeien.

Empathie
In de toekomst zou Ceekay graag een framework van empathie ontwikkelen, dat toegepast kan worden als methode, bijvoorbeeld in beleidsvorming. ‘Ik vind de donuteconomie zo’n mooi voorbeeld van een begrijpelijk, toegankelijk concept. Ik denk dat mensen die weinig weten over politiek, economie, of zelfs klimaateconomie naar het donuteconomie-design kunnen kijken en het kunnen begrijpen.’ Als uitgangspunt voor een empathie-toolkit voor beleidsmakers noemt ze de manier van denken van de donuteconomie als bron van inspiratie. Hierin zijn niet alleen cijfers en (economische) groei factoren, maar vooral ook sociale actoren, stabiliteit en algemeen welzijn.

‘Mijn doel is om het vertrouwen van mensen te winnen om samen met hen zo een empathisch framework op te stellen. Ik ga niemand vertellen dat ze iets helemaal fout doet, daar schrik je mensen alleen maar mee af. Iedereen heeft goede intenties en skills, wat zou er gebeuren als we die combineren? Waarom moeten economie en cultuur in beleid altijd zo los van elkaar staan? Zou het de gemeenschap niet ten goede komen als we bepaalde taken combineren? Als we naar bepaalde zaken kijken vanuit een empathisch perspectief, wat betekent dat dan? Welke mensen zijn er daadwerkelijk bij dit beleid betrokken? Wat zouden ze hierbij voelen?’

Empathy Village
In het midden van Complex Public Service had Empathy Village moeten plaatsvinden: een participatieve installatie op het festivalterrein van Welcome to The Village, waar deelnemers samen met bezoekers én beleidsmakers van de gemeente en provincie in gesprek zouden gaan. Over hoe beleid wordt gemaakt, hoe dit proces meer open kan worden, en om een idee te krijgen van hoe politieke ideeën op sociaal effectieve manieren gerealiseerd kunnen worden. Het plan is nu om dit naar 2022 door te trekken. Een presentatie van het project is vanaf 18 december te vinden op www.complexpublicservice.com

Nieuws

Net als gisteren verplaatsen we het programma van Hemelum naar binnen, de dj’s van Stoned & Droned, Klup Kapsalon en Peen draaien het feest op Hemelum van 14.00u tot 23.00u flink aan!

De ontdekking van de Hemel(um)