De grensoverschrijdende Balkanian Buzz

Wie bij muziek uit Oost-Europa denkt aan folklore of de zogeheten Balkanbeats, staat op het punt om verrast te worden!

De scenes op de andere helft van het continent broeien namelijk al jaren, zij het in het Westen nog redelijk onbekend. Dankzij social media en online streaming is er van een kloof tussen Oost en West, zeker muzikaal gezien, nauwelijks meer sprake. Jongeren in Pristina luisteren naar dezelfde muziek als jongeren uit Dokkum. Maar zoals ieder land en regio cultureel getekend wordt door de sporen van haar geschiedenis, met muziek als universele uitingsvorm, zul je merken dat de nieuwste muziek uit de Westelijke Balkanlanden al decennia aan illustere voorgangers heeft. En dat deze nieuwe ‘Balkanian Buzz’ oude en nieuwe stijlen vertaalt naar tegendraadse alternatieve rock die grenzen overstijgt.

NIEUWE GENERATIES

Ten tijde van het IJzeren Gordijn hadden de bewoners van Joegoslavië makkelijker toegang tot Westerse muziek en cultuur dan bewoners van de buurlanden. Joegoslavië was namelijk een Niet-Gebonden land en koos voor een derde weg,  los van zowel het Westen als het Oostblok. Eind jaren ’70 ontstond er al een eigen punk, new wave en Yugorock beweging die tot op de dag van vandaag populair is en geromantiseerd wordt in de nu onafhankelijke republieken.

“Boze, breekbare post-punk en alternative rock die je dreigend tegemoet komen.”

Dertig jaar later, mid ’00s, als Joegoslavië na een roerige oorlogstijd in zes staten is verdeeld, staan opnieuw tientallen bands op in de grote steden van met name Servië, Kroatië en Slovenië. In de Servische hoofdstad Belgrado treffen bands en publiek elkaar in het leegstaande pand BIGZ: de enorme voormalige staatsdrukkerij aan de Sava-rivier. Het wordt het hart van de nieuwe alternatieve scene, met oefenruimtes en een aantal clubs. In een stad waar de ruïnes van de bombardementen van 1999 nog overal zichtbaar zijn, wordt er door deze nieuwe generatie bands muziek gemaakt: boze, breekbare post-punk en alternative rock die je vanuit de holle ruimtes van BIGZ dreigend tegemoet komen.

REPETITOR

Aan de voet van deze nieuwe beweging staat het Servische alternatieve rock-trio Repetitor, in 2005 geformeerd door Milena Milutinović, Boris Vlastelica en Ana-Marija Cupin. Begin 2006 treden ze voor het eerst op en weten een trouwe schare fans mee te nemen op iedere plek waar ze spelen, van Servië tot Kroatië, Macedonië en Bosnië-Herzegovina. In 2008 brengen ze hun debuutalbum uit dat lovend werd ontvangen door critici. Mooier dan recensent Dragan Ambrozić het verwoordt kan haast niet: “[…] de rituele gitaartrans die het album beëindigt, in de wolk van het hectische geluid waarin de luisteraar verdwaald is, achtergelaten in een wrede verwarring waarin de overlevenden anders zijn.”

“Deze Balkanian Buzz kan zich makkelijk meten aan de Scandinavische Nordic Vibes van de afgelopen jaren.”

Repetitor staat vandaag, drie albums verder, nog steeds als een huis en is dé vaandeldrager van de alternatieve scene in voormalig Joegoslavíë. Ten tijde van het laatste album, dat verscheen in 2016, touren ze door vrijwel heel Europa, Rusland en China. Het laatste avontuur is een nog te verschijnen documentaire, gefilmd in de centrale gevangenis van Belgrado, waar ze voor de ‘inmates’ optraden. Een voorproefje is te zien in de video van de laatste single ‘Ako te ikada’.

DE SCENE

Na een brute ontruiming door knokploegen verdwijnt BIGZ als broedplaats van bands en publiek. Het leidt in 2016 tot het ontstaan van een nieuw thuishonk: Kvaka22, mede opgericht door Ana-Marija van Repetitor. Hier komen de creatievelingen tegenwoordig samen. Ook andere toonaangevende bands als Ti, Dogs in Kavala en Straight Mickey and the Boyz hebben hier hun basis. Ze treden veel samen op en zijn onder andere te zien in elkaars videoclips.

Nog vetter is echter de grensoverschrijdende impact van deze nieuwe scenes. Omdat er immers amper een taalbarrière is tussen Servië en zijn westelijke buren, touren de bands de hele regio door. Een bindende factor is ook Moonlee Records – het platenlabel dat vele bands onder z’n vleugels heeft – en ook nauw contact onderhoudt met de scenes in Skopje (Macedonië), Zagreb (Kroatië) en Ljubljana (Slovenië).

Dat deze beweging nog niet helemaal tot het Westen is doorgedrongen, dáár lijkt verandering in te komen. De afgelopen tien jaar heeft een en ander zich zo ontwikkeld dat deze Balkanian Buzz zich makkelijk kan meten aan de Scandinavische Nordic Vibes van de afgelopen jaren. En natuurlijk zie je daarom een allesvernietigend optreden van Repetitor op Welcome to the Village!

 

Meer weten over Repetitor? Check hierrr hun bio!

Nieuws

Het laatste verhaal van onze huiscolumnist Jan van Tienen lees je hieronder:

Jongens, meisjes, mensen, kinderen en alles daaromheen: WAT WAS WTTV18 MOOI!